Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu'da tırmanan gerilimin küresel ekonomi üzerindeki olası etkilerine dair kritik bir değerlendirme yayımladı. IMF Sözcüsü Julie Kozack, çatışmaların süresi ve şiddetinin, dünya genelinde enflasyon ve büyüme rakamlarını doğrudan etkileyecek belirleyici faktörler olduğunu vurguladı.
Enerji Arzında Aksamalar ve Fiyat Baskısı
Kozack, özellikle Hürmüz Boğazı gibi stratejik geçiş noktalarındaki aksaklıkların, dünya petrol ve LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sini riske attığına dikkat çekti. Bölgedeki enerji altyapısının zarar görmesi, son bir ayda petrol ve doğalgaz fiyatlarında yüzde 50'yi aşan artışları beraberinde getirdi. IMF, bu durumun emtia fiyatları, finansal koşullar ve enflasyon beklentileri olmak üzere üç ana kanal üzerinden küresel piyasaları baskı altına aldığını belirtiyor.
Özellikle gübre sevkiyatlarındaki aksamaların gıda fiyatlarında yeni bir artış dalgası yaratma riski taşıdığı ifade ediliyor. Kozack, petrol fiyatındaki her yüzde 10'luk artışın, yılın geri kalanında devam etmesi durumunda küresel manşet enflasyonu 40 baz puan yükseltebileceğini ve küresel üretimi yüzde 0,1 ile yüzde 0,2 arasında daraltabileceğini öngörüyor.
Merkez Bankalarına "Tetikte Olun" Çağrısı
IMF'nin mevcut projeksiyonları, enerji fiyatlarındaki şokların "ikinci tur etkiler" yaratarak enflasyon beklentilerini bozabileceği yönünde. Bu kapsamda merkez bankalarına çağrıda bulunan Kozack, politika yapıcıların enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar karşısında oldukça dikkatli olmaları ve enflasyonist baskıları yakından izlemeleri gerektiğini belirtti.
Finansal piyasalarda ise şimdiden belirgin tepkiler gözlemleniyor. Hisse senedi piyasalarındaki düşüşler ve gelişmiş ekonomilerdeki tahvil getirilerinin yükselmesi, yatırımcıların belirsizlik ortamında daha temkinli hareket ettiğini gösteriyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise doların değer kazanması ve yerel para birimlerindeki zayıflama, makroekonomik istikrarı zorlayan bir diğer unsur olarak öne çıkıyor.
Bölgesel Ekonomiler ve Gelecek Projeksiyonları
Orta Doğu bölgesine yönelik ilk değerlendirmeler, Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinde büyümenin zayıflayabileceğine işaret ediyor. Ancak bölge ülkelerinin geçmiş yıllarda hayata geçirdiği reformlar ve politika tamponlarının, bu şoklara karşı bir nebze dayanıklılık sağladığı düşünülüyor. IMF, nisan ayında yayımlanacak olan Dünya Ekonomik Görünüm raporunda, çatışmaların derinliğine bağlı olarak güncellenmiş kapsamlı verileri paylaşmayı planlıyor.
Küresel ekonominin hassas bir dengede olduğu bu dönemde, jeopolitik risklerin ekonomik maliyeti her geçen gün daha fazla hissediliyor. Merkez bankalarının atacağı adımlar ve çatışmanın seyrinin, önümüzdeki çeyreklerde enflasyonun kalıcı olup olmayacağını belirleyeceği aşikâr.
