ABD yönetimi, sağlık ve ulusal güvenlik stratejileri kapsamında ilaç sektörünü derinden etkileyecek yeni bir gümrük vergisi düzenlemesini yürürlüğe koydu. 1962 tarihli Ticari Genişleme Yasası'nın 232. maddesine dayandırılan bu karar, özellikle patentli ilaçların ithalatında maliyet yapısını kökten değiştiriyor. Yeni düzenleme ile birlikte, ABD topraklarında üretilmeyen ve yerel yatırım taahhüdü bulunmayan şirketlerin patentli ilaçları yüzde 100 oranında gümrük vergisine tabi tutulacak.
Yerli Üretim Teşviki ve Kademeli Geçiş
Washington yönetimi, bu sert vergi politikasını bir yandan yerli üretimi teşvik etmek diğer yandan ise tedarik zincirinde bağımsızlığı sağlamak için bir kaldıraç olarak kullanmayı hedefliyor. ABD'de üretim tesisi kurma taahhüdü veren şirketler için vergi oranı başlangıçta yüzde 20 olarak uygulanacak. Ancak bu ayrıcalıklı durumun süresi sınırlı; söz konusu oran 2030 yılı itibarıyla kademeli olarak yüzde 100 seviyesine yükseltilecek.
Hükümetle "En Çok Kayrılan Ülke" fiyatlandırma anlaşması imzalayan ve ABD'de üretim yapan firmalar için ise 20 Ocak 2029 tarihine kadar vergi muafiyeti tanınması kararlaştırıldı. Bu strateji, küresel ilaç devlerini üretim merkezlerini ABD'ye taşımaya veya fiyatlandırma politikalarını Washington'ın belirlediği çerçeveye uyumlu hale getirmeye zorluyor.
Uluslararası Ticaret Anlaşmaları ve İstisnalar
Düzenleme, ikili ticaret anlaşmalarına sahip ülkeler için farklı oranlar öngörüyor. Avrupa Birliği, Japonya, Güney Kore, İsviçre ve Lihtenştayn menşeli ilaçlara yüzde 15 oranında gümrük vergisi uygulanacak. Birleşik Krallık ile yapılan özel bir anlaşma çerçevesinde ise İngiliz ilaç şirketlerinin ABD'nin üretim ve fiyatlandırma şartlarını kabul etmesi durumunda, 19 Ocak 2029'a kadar gümrük vergisi muafiyeti sağlanacak.
Sektördeki büyük oyuncular için takvim de netleşti. Novartis ve Novo Nordisk gibi dev şirketler için yeni tarifeler 31 Temmuz'da yürürlüğe girecek. Diğer ilaç üreticileri için ise son tarih 29 Eylül olarak belirlendi. Bu uygulama, küresel ilaç tedarik zincirinde önemli bir kırılma noktası oluştururken, şirketlerin önümüzdeki dönemde yatırım stratejilerini nasıl revize edeceği merak konusu olmaya devam ediyor.
Küresel ilaç pazarındaki bu radikal değişim, yalnızca şirketlerin mali tablolarını değil, aynı zamanda dünya genelindeki ilaç erişimini ve fiyatlandırma dinamiklerini de doğrudan etkileyecek bir süreci tetikliyor. İlaç endüstrisi, bu yeni "korumacı" döneme uyum sağlamak için ciddi bir stratejik dönüşümün eşiğinde bulunuyor.
