ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen askeri operasyonların yakın bir gelecekte, yaklaşık iki ila üç hafta içerisinde sona erebileceğini duyurdu. Beyaz Saray'da gazetecilere açıklamalarda bulunan Trump, çatışmaların nihayete ermesi için herhangi bir diplomatik anlaşmanın şart olmadığını vurguladı. Bu açıklama, küresel enerji piyasalarında tedarik zincirlerinin aksadığı ve ekonomik belirsizliğin arttığı bir dönemde geldi.
Trump, operasyonların durdurulması için temel kriterin İran'ın nükleer silah geliştirme kapasitesinin kalıcı olarak ortadan kaldırılması olduğunu belirtti. Başkan, "İran'ın nükleer silah üretemeyeceği bir noktaya geldiğine kanaat getirdiğimizde sahadan çekileceğiz" ifadelerini kullandı. Öte yandan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington ile herhangi bir müzakere sürecinin işlemediğini ifade ederek iddiaları yalanladı.
Müttefiklere Enerji ve Güvenlik Eleştirisi
Çatışmaların etkisiyle ABD'de benzin fiyatlarının galon başına 4 dolar seviyesini aşması, iç siyasette baskıyı artırıyor. Trump, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğini sağlama konusunda isteksiz davranan müttefik ülkelere yönelik sert eleştirilerde bulundu. Sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İngiltere gibi ülkelerin askeri destek vermekten kaçınmasını eleştiren Trump, "Kendi başınıza savaşmayı öğrenmek zorundasınız. ABD artık size yardım etmeyecek. Kendi petrolünüzü kendiniz bulun!" çağrısında bulundu.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de İngiliz Kraliyet Donanması'nın bölgedeki pasif duruşunu eleştirerek benzer bir tutum sergiledi. İngiltere Savunma Bakanı John Healey ise ülkesinin ABD'nin kilit bir müttefiki olmaya devam ettiğini savunarak eleştirilere yanıt verdi. Ayrıca Trump'ın, askeri sevkiyatlar için hava sahasını kullanıma açmayan Fransa'ya yönelik "çok yardımcı olmadıkları" yönündeki çıkışı da diplomatik gerilimi tırmandırdı.
Stratejik Belirsizlik ve Bölgesel Etkiler
Dış politika uzmanları, Trump'ın "iki-üç hafta" söyleminin daha önce de dile getirildiğini ancak sahadaki gerçekliğin bu takvimle örtüşmeyebileceğini belirtiyor. Bölgedeki çatışmaların sadece İran'la sınırlı kalmayıp Lübnan ve diğer komşu bölgelere yayılmış olması, durumun karmaşıklığını artırıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin beşte birinin geçiş noktası olması nedeniyle küresel ekonomi için kritik bir risk unsuru olmaya devam ediyor.
Sonuç olarak, ABD yönetimi bir "başarı anlatısı" inşa etmeye çalışırken, sahadaki askeri hedeflerin ne kadar sürede tamamlanacağı ve bu sürecin küresel enerji arzı üzerindeki kalıcı etkileri belirsizliğini koruyor. Jeopolitik dengelerin pamuk ipliğine bağlı olduğu bu dönemde, tarafların atacağı bir sonraki adımlar sadece bölge için değil, tüm dünya ekonomisi için belirleyici olacak.
