İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile yürütülmesi hedeflenen müzakere süreci öncesinde kritik bir açıklamada bulundu. Kalibaf, taraflar arasında müzakere zemini olarak kabul edilen 10 maddelik önerinin, daha görüşmeler başlamadan üç temel unsurunun ihlal edildiğini ifade etti. Bu durumun, karşılıklı ateşkes ve diplomatik çözüm arayışlarını çıkmaza soktuğu belirtiliyor.
İhlal Edilen Maddeler ve Diplomatik Güvensizlik
Kalibaf, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Washington yönetimine karşı tarihsel bir güvensizlik duyduklarını vurguladı. Bu güvensizliğin temelinde, ABD'nin geçmiş taahhütlerini sistematik bir şekilde ihlal etme alışkanlığı olduğunu savunan Kalibaf, mevcut 10 maddelik mutabakatın ABD Başkanı Donald Trump tarafından da "uygulanabilir bir zemin" olarak kabul edildiğini hatırlattı. Ancak süreç başlamadan yaşanan ihlaller, güven ortamını zedeleyen ana faktör olarak öne çıkıyor.
İran tarafının ihlal edildiğini belirttiği üç temel madde ise şu şekilde sıralandı:
- Lübnan Ateşkesi: Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in de vurguladığı üzere, 10 maddelik önerinin ilk sırasında yer alan ve Lübnan dahil tüm bölgeleri kapsayan derhal geçerli ateşkes şartına uyulmaması.
- Hava Sahası İhlali: İran hava sahasının ihlal edilmemesini öngören maddeye rağmen, Fars eyaletine bağlı Lar kenti üzerinde bir insansız hava aracının düşürülmesi.
- Uranyum Zenginleştirme Hakkı: Mutabakatın altıncı maddesinde yer alan ve İran'ın uranyum zenginleştirme hakkını tanıyan hükmün reddedilmesi.
Müzakere Süreci İçin Belirsizlik Sürüyor
Kalibaf, bu ihlallerin ardından mevcut koşullarda müzakere yürütmenin mantıksız olduğunu belirterek, "Müzakere için oluşturulan uygulanabilir zemin, daha süreç başlamadan açıkça ihlal edilmiştir" değerlendirmesinde bulundu. İran'ın bu tepkisi, bölgesel gerilimin düşürülmesi amacıyla atılan diplomatik adımların ne kadar kırılgan bir yapıya sahip olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Taraflar arasındaki güven bunalımı, diplomatik kanalların açık kalıp kalmayacağı konusunda soru işaretleri yaratıyor. Uluslararası kamuoyu, bu ihlal iddialarının ardından müzakere masasının yeniden kurulup kurulmayacağını veya tarafların pozisyonlarını sertleştirip sertleştirmeyeceğini yakından izliyor. Bölgesel istikrarın korunması adına atılacak bir sonraki adımın ne olacağı, önümüzdeki günlerde diplomatik trafiğin seyrini belirleyecek ana unsur olacak.
