Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İstanbul’daki riskli yapı stokunun hızla yenilenmesi hedefiyle yeni bir finansman modelini hayata geçirdi. Dünya Bankası iş birliğiyle yürütülen "İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi" kapsamında, hak sahiplerine 3 milyon liraya kadar kredi desteği sağlanacağı duyuruldu. Bakan Murat Kurum tarafından açıklanan paket, özellikle deprem riski taşıyan bölgelerdeki yapıların dönüşümünü teşvik etmeyi amaçlıyor.
Kredi Paketi ve Finansal Avantajlar
Yeni düzenlemeye göre, hak sahiplerine sunulan kredi paketinde oldukça avantajlı koşullar öne çıkıyor. Kredi, ilk yılı ödemesiz olmak üzere toplam 180 ay vade seçeneğiyle sunuluyor. Aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla uygulanan paket, vatandaşların ödeme yükünü hafifletmeyi hedefliyor. Ayrıca, enerji verimliliği yüksek binalara yönelik ek faiz indirimleri de devreye alınıyor. A sınıfı Enerji Kimlik Belgesine sahip binalarda yıllık 0,50, B sınıfında ise 0,25 puanlık indirim uygulanarak, toplamda 1,25 puana varan bir faiz avantajı sağlanabiliyor.
Başvuru Kategorileri ve Şartlar
Kredi desteğinden yararlanabilmek için Bakanlık tarafından belirlenen dört ana kriter bulunuyor. İlk olarak, riskli yapıdaki bağımsız bölümü dışında başka konutu olmayan malikler önceliklendiriliyor. İkinci grupta orta ve düşük gelirli haneler yer alırken; üçüncü grupta şehit aileleri, harp ve vazife malulleri, emekliler, engelli bireyler ve kadın hane reisi bulunan aileler tanımlanıyor. Dördüncü grup ise enerji verimliliği odaklı binaları kapsıyor.
Başvuru sahipleri için bazı temel finansal disiplin kuralları da getirilmiş durumda. Buna göre, başvuru yapan kişinin devam eden icra veya haciz kaydının bulunmaması şartı aranıyor. Ayrıca, hane halkı gelirinin kredi taksitlerini karşılama kapasitesini ölçmek adına, aylık taksit tutarının belgelenmiş hane gelirinin yüzde 70’ini aşmaması kuralı uygulanacak.
Başvuru Süreci Nasıl İşleyecek?
Süreç, hak sahiplerinin lisanslı bir müteahhit ile sözleşme imzalamasıyla başlıyor. Bakanlığın ŞANTİYE-M sistemine kayıtlı müteahhitlerle yapılan anlaşmaların ardından, yapım ruhsatı alınması gerekiyor. Müteahhit, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine gerekli bilgileri girerek başvuruyu Başkanlık onayına sunuyor. Onay sürecinin ardından hak sahipleri e-Devlet üzerinden ön başvurularını tamamlayıp, ilgili banka şubelerinde protokol imzalayarak süreci nihayete erdirebiliyor.
İstanbul’un yapı stokunun güvenli hale getirilmesi, sadece bireysel bir barınma ihtiyacı değil, aynı zamanda şehrin geleceği için kritik bir zorunluluk olarak öne çıkıyor. Sunulan bu finansal desteklerin, dönüşüm sürecinde tıkanan noktaları açıp açmayacağını ise önümüzdeki aylardaki başvuru sayıları gösterecek.
