Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, enerji piyasalarındaki dalgalanmaların küresel ekonomi üzerindeki etkilerini mercek altına aldığı yeni raporunu yayımladı. Raporda, petrol fiyatlarında yaşanabilecek sert yükselişlerin, özellikle enerji ithalatına yüksek oranda bağımlı olan ülkeler üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği vurgulanıyor. Türkiye, bu senaryoda kırılganlığı en yüksek ülkeler arasında ön plana çıkarılıyor.
Petrol Fiyatlarında Stres Senaryosu ve Türkiye
S&P'nin temel senaryosuna göre Brent petrol fiyatlarının 2026 yılında ortalama 80 dolar, 2027 yılında ise 65 dolar seviyelerinde seyretmesi öngörülüyor. Ancak kurumun hazırladığı "stres senaryosu" çok daha karamsar bir tabloya işaret ediyor. Söz konusu senaryoda, Brent petrolün 2026'da 130 dolara, 2027'de ise 100 dolara çıkması durumunda, enerji yoğunluğu yüksek olan Türkiye ve Macaristan gibi ekonomilerin bu durumdan en ağır darbeyi alacağı belirtiliyor.
Kurum, bu tür bir fiyat şokunun ülkelerin kredi kalitesi üzerinde doğrudan bir baskı oluşturacağını ifade ediyor. Türkiye'nin enerji faturasındaki artışın, cari açık ve enflasyon üzerindeki etkilerinin yanı sıra, ülkenin sahip olduğu ekonomik tamponlar ve uygulanacak politika tepkileriyle yönetilmeye çalışılacağı öngörülüyor.
Bölgesel Farklılıklar ve Enerji Bağımlılığı
Raporda, Orta ve Doğu Avrupa (CEE) ülkelerinin genel durumu da analiz ediliyor. Romanya gibi yerli enerji üretim kapasitesine sahip ülkeler veya Polonya gibi kömür ağırlıklı enerji karışımı kullanan ekonomilerin, petrol şoklarına karşı görece daha dirençli kalabileceği ifade ediliyor. Buna karşın, enerji ithalatına bağımlı olan ülkelerde mali konsolidasyon süreçlerinin zorlaşabileceği ve büyüme hızının baskılanabileceği uyarısı yapılıyor.
S&P analisti Karen Vartapetov, CEE bölgesi ülkelerinin kredi notları üzerindeki etkinin, enerji fiyatlarındaki varsayımlara ve bölgesel jeopolitik gelişmelere bağlı olduğunu belirtti. Özellikle doğalgaz fiyatlarının 2022'deki zirve seviyelerine yaklaşması gibi bir durumda, bölge ekonomileri üzerindeki kredi notu indirimi baskısının çok daha belirgin hale gelebileceği vurgulanıyor.
Ekonomik Dayanıklılık İçin Politika Tepkileri Önemli
S&P'nin analizine göre, bir ülkenin petrol şokuna karşı dayanıklılığı, yalnızca enerji ithalatına bağımlılığıyla değil, aynı zamanda izlediği maliye politikaları ve sahip olduğu ekonomik rezervlerle de doğrudan bağlantılı. Türkiye gibi enerji faturası yüksek olan ekonomilerin, dışsal şoklara karşı ne kadar hazırlıklı olduğu, önümüzdeki dönemde uygulanacak makroekonomik stratejilerle netleşecek.
Küresel enerji piyasalarındaki belirsizlikler devam ederken, enerji ithalatçısı ülkelerin bu tür şoklara karşı ne denli esnek bir yapı kurabileceği, orta ve uzun vadeli ekonomik istikrarın temel belirleyicisi olmaya devam edecektir.
