Suudi Arabistan ekonomisi, uzun süredir devam eden petrol dışı büyümeye dayalı çeşitlenme stratejisinde kritik bir dönemeçten geçiyor. Riyad Bank tarafından açıklanan güncel Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri, ülkenin petrol dışı özel sektörünün mart ayında yaklaşık altı yıllık bir aradan sonra ilk kez daraldığını ortaya koydu. Şubat ayında 56,1 seviyesinde bulunan endeks, mart ayında 48,8 seviyesine gerileyerek büyüme ile daralma arasındaki 50 puanlık eşik değerinin altına indi.
Jeopolitik Gerilimler ve Tedarik Zinciri Baskısı
Sektördeki bu ani yavaşlamanın temelinde, bölgedeki jeopolitik gelişmeler ve buna bağlı olarak artan belirsizlik ortamı yatıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki ticari aksaklıklar, tedarik zincirleri üzerinde ciddi bir baskı oluştururken, lojistik süreçlerin uzaması üretim hızını olumsuz etkiliyor. Yeni siparişlerdeki keskin düşüş, ilgili alt endeksin 61,8'den 45,2'ye gerilemesiyle net bir şekilde gözler önüne seriliyor.
Riyad Bank Başekonomisti Naif Al-Ghaith, piyasalardaki bu tabloyu müşterilerin benimsemeye başladığı "bekle-gör" yaklaşımıyla açıklıyor. İhracat tarafında ise sınır ötesi ticaretin daralması, şirketlerin faaliyetlerini kısıtlayan en önemli unsurlar arasında yer alıyor. Deniz taşımacılığındaki aksaklıklar, sadece teslimat sürelerini uzatmakla kalmıyor, aynı zamanda piyasadaki arz-talep dengesini de bozuyor.
2026 Hedefleri İçin Risk Sinyali
Suudi Arabistan'ın ekonomik çeşitlenme vizyonu olan 2026 hedefleri açısından bu daralma, dikkatle izlenmesi gereken bir sinyal niteliği taşıyor. Özel sektördeki zayıflamanın kalıcı olup olmayacağı, ülkenin mali hedefleri üzerinde belirleyici olacak. Şirketlerin önümüzdeki 12 aya ilişkin iş beklentileri, Haziran 2020'den bu yana en düşük seviyeye gerilemiş durumda.
Bununla birlikte, kamu harcamalarının yüksek seyri ve devam eden altyapı yatırımları, ekonomik faaliyetlerdeki düşüşü sınırlayabilecek bir tampon görevi görebilir. Analistler, bölgedeki enerji ve taşımacılık ablukasının uzaması durumunda, Suudi ekonomisinin küresel piyasalardaki karmaşık büyüme risklerine karşı daha savunmasız kalabileceği konusunda uyarıyor. Yaşanan bu gelişmeler, bölge ekonomisinin küresel jeopolitik dalgalanmalardan ne denli hızlı etkilenebildiğini bir kez daha kanıtlıyor.
